خواجه نصير الدين الطوسي

160

تنسوخ نامه ايلخانى ( فارسى )

موضعى بلند آن را بياويزند ، در آن موضع تگرگ نيايد « و مضرّت آن دفع شود » « 1 » و در كتب متقدّمان اين سنگ را بزرگ مهره خوانند . فصل در معرفت حجر موش و خواص آن و آن سنگيست ( سياه ) كه از بوى او موش مىگريزد « 2 » خاصّيّت او آنست كه جراحتهاء عظيم ( را ) كه نيك دور كشيده « 3 » باشد . نافع باشد « 4 » . و چون با خود دارند ، همهء چمندگان ازو بگريزند . و بعلّت صرع نيكو « 5 » باشد ، و آن را به زبان يونانى كاعيطوس « 6 » 52 خوانند . فصل در صفت حجر باران و خواص آن . و آن سنگيست معروف ، و مشهور كه تركان آن را سنگ تب « 7 » مىخوانند . و آن انواع باشد بحسب الوان مختلف ، بعضى از آن سفيدى است خاك « 8 » رنگ . و بعضى سرخى « 9 » است تيره‌رنگ ابلق‌گونه « 10 » . و بعضى مركّب از همهء الوان . و بعضى مىگويند « 11 » [ كه ] آن احجار حيوانى است ، و در شكم خوك تولّد مىكند . امّا بحقيقت معدن آن در كوههائى است كه [ در ]

--> ( 1 ) - در - م ، ج ، ن - نيست ( 2 ) - ع : از وى بوى موش مىدهد ( 3 ) - ب : دراز كشيده - م : دور در شده ( 4 ) - م ، ب : سود دارد ( 5 ) - م ، ب : و بصرع نيك ( 6 ) - م : بحاعيطوس عرابس : لحاغيطوس ؟ ( 7 ) - م : بت - و در عرايس : ( يات ) ( 8 ) - م : سفيد است خاك ب : سفيد است حال ( 9 ) - ب : سرخ ( 10 ) - ب : و بعضى ابلق - م : و بعضى ابلق‌گونه ( 11 ) - م ، ب : بعضى گويند - ع : و بعضى آورده‌اند